Już kiedyś popełniłam podobny tekst. Post przypadkowo zniknął z naszego serwisu. Natrafiłam jednak na jego kopię i postanowiłam ponownie wstawić. Trochę go unowocześniłam wedle Waszych pytań. Mam nadzieję, że będzie pomocny i admin go nie usunie.

Zasady przygotowywania prac dyplomowych możemy podzielić na wymagania merytoryczne, formalne, redakcyjne i organizacyjne. Uczelnie określają wymagania merytoryczne niezależnie od siebie. Jest to przeważnie zbiór zasad obowiązujących w tym aspekcie na danej Uczelni określających na przykład normy jakie powinien spełniać temat pracy – wymagania merytoryczne. Wymogi formalne są przeważnie bardzo do siebie zbliżone na różnych Uczelniach. Określają one obowiązujące na danej Uczelni zasady konstrukcji pracy, struktury pracy, objętości itp. Największe pole do popisu jest na polu tzw. wymagań redakcyjnych. Na jednej uczelni stosujemy numerowanie po prawej, na drugiej po środku, a na trzeciej tylko do góry.

Wracając do meritum mogłabym napisać, że każda praca magisterska, czy licencjacka powinna pogłębiać wiedzę studenta, zachęcać do badań, że musi prowadzić do oryginalnych rozwiązań  itd. Nie jesteśmy jednak na Uczelni. Prawda jest taka, że podstawowym warunkiem udanej pracy dyplomowej (czytaj obronionej) jest to by jej temat był zgodny z kierunkiem i specjalnością studiów oraz zainteresowaniami studenta (piszącego). Nie może być jednak tak by student nie wiedział o czym pisze lub by temat pracy odbiegał od kierunku studiów. Z drugiej strony temat pracy powinien posiadać cechy istotności i aktualności  oraz odpowiadać treściom jakie chcemy zawrzeć w pracy. Praca powinna mieć charakter empiryczny rozwiązujący konkretny problem. „Opisówki” są już obecnie rzadkością, spotyka się je na kiepskich Uczelniach. Praca powinna być pisana w sposób zwięzły, bez zbędnego wodolejstwa, bo to prędzej czy później wyjdzie na jaw.

Zarówno w przypadku pracy magisterskiej, jak i licencjackiej autor musi wykazać choćby minimalne opanowanie umiejętności warsztatowych (dokumentacja, prezentacja). Nie obce piszącemu muszą być także umiejętności, które określę jako redakcyjne (potoczne kopiuj-wklej).

Jeżeli chodzi o układ pracy to powinna zawierać wstęp (min. 2 strony), rozwinięcie w postaci części teoretycznej i praktycznej, zakończenie (min. 2 strony), spis skrótów, spis literatury, spis tablic, spis wykresów i rysunków. Układ pracy zależy od rodzaju pracy i Uczelni.

Wstęp powinien obejmować uzasadnienie wyboru tematu pracy, określenie celu pracy oraz krótki opis zakresu problemowego pracy (zawartości poszczególnych rozdziałów pracy). Mile widziana jest także charakterystyka wykorzystanej w pracy literatury oraz źródeł danych liczbowych.

Treść pracy powinna być podzielona na rozdziały oraz podrozdziały. Kolejne części pracy proponuje oznaczać w ten sposób (odstępy wprowadzam dla lepszej wizualizacji):

 

1. Rozdział pierwszy

1.1. Pierwszy paragraf w rozdziale pierwszym

1.1.1. Pierwszy podzakres paragrafu pierwszego w rozdziale pierwszym

1.1.2. Drugi podzakres

1.2. Drugi paragraf rozdziału pierwszego

2. Rozdział drugi

2.1. Pierwszy paragraf rozdziału drugiego

2.2. Drugi paragraf rozdziału drugiego

2.2.1. Pierwszy podzakres drugiego paragrafu w rozdziale drugim

itd.

 

Tytuły rozdziałów możemy pogrubić (najlepiej je także wyróżnić czcionką 14 pkt.). Nie należy stawiać kropek na końcu tytułów rozdziałów i podrozdziałów.

Rozdziały opisujące część empiryczną należy poprzedzić założeniami metodologicznymi (czyli opisem metodologii badań). Należy w nich uwzględnić szczegółowe problem badawczy, zakres badań, źródła informacji oraz zastosowane w pracy metody, narzędzia i techniki badawcze.

W dobrym tonie jest by część praktyczna była objętościowo większa od analizy literatury przedmiotu. Każdy rozdział pracy powinien być zakończony krótkim podsumowaniem, raczej nie rysunkiem lub tabelą.

Z kolei zakończenie pracy to nic innego jak zebrane w całość, usystematyzowane wyniki przeprowadzonych w pracy badań oraz sformułowane na ich podstawie wnioski. Należy zweryfikować hipotezy badawcze. Wyniki naszych rozważań możemy także odnieść do przedstawionego stanu badań, ukazując wagę podjętego tematu.

Bibliografię (zamiennie: literatura), czyli wykorzystane w pracy źródła, umieszczamy na końcu pracy. Należy zachować podział na książki, artykuły, i inne źródła, ewentualnie wyodrębnić ważne dla pracy źródła np. Internet lub akty prawne. Kolejne pozycje należy umieszczać alfabetycznie.

W spisie tabel, wykresów, itp. powinien być zamieszczony numer i tytuł danej tabeli (lub innych materiałów), zgodnie z ich rozmieszczeniem w pracy. Numer strony, na której je zamieszczono powinien znajdować się przy prawym marginesie strony.

W wielu przypadkach wymagane jest streszczenie pracy. Powinno zawierać nie więcej niż 300 słów. W przypadku pracy magisterskiej polecam na każdą część pracy (tzn. wstęp, cel pracy, materiał, metodykę, wyniki, wnioski) użyć 2 zdania. Oczywiście w pracach magisterskich pożądane jest streszczenie również napisane w języku angielskim.

Wymogi formalne kształtują się odmiennie na różnych uczelniach. W większości przypadków minimalna objętość pracy powinna wynosić 40 stron, zaś liczba wykorzystanych pozycji literatury nie powinna być mniejsza niż 20 (bez aktów prawnych). Do uzyskania stopnia licencjata wystarczy praca której objętość to nie więcej niż 50 stron standardowego maszynopisu (około 100 tys. znaków). Praca licencjacka może mieć charakter wyłącznie opisowy. W przypadku pracy magisterskiej zalecana objętość to około 80 stron (160 tys. znaków). W tym wypadku od autora oczekuje się wykorzystania przeważnie nowej literatury teoretycznej oraz samodzielnej analizy i interpretacji materiału empirycznego w oparciu o badania własne i zastosowanie technik analitycznych (statystyka itp.).

W tekście należy używać formatowania standardowego – marginesy 2,5 cm z każdej strony, czcionka Times New Roman 12, odstępy pomiędzy kolejnymi wierszami powinny wynosić 1,5. Na oprawę należy zarezerwować 1 cm. Dodatkowo strony numerujemy, stosujemy justowanie i akapity.

Przypisy do tekstu należy umieścić na dole strony według numeracji cyfrowej. Przypisy piszemy czcionką Times New Roman 10 przy zachowaniu odstępów pojedynczych. Jeżeli przypisy dotyczą tej samej pracy stosuje się: op. cit., ibidem lub tamże (przykład: op. cit. s. 2-4.; ibidem, s. 5.; tamże s. 15.).

Dopuszcza się następujące zapisy przypisów bibliograficznych:

-       w przypadku pracy jednego autora podaje się inicjał imienia, nazwisko, tytuł pracy, numer kolejnego wydania, wydawnictwo, miejsce i rok wydania, strona (np. J. Romek, Na wyklętej ziemi, Bell ona, Warszawa 1998, s.11.).

-       praca zbiorowa wymaga podania całego kolegium (np. J.A.F. Rab, M.Freeman, D.R. Pit jr., Kierowanie w zarządzaniu, Polskie Wydawnictwo Ekonomów, Warszawa 2008, s.233.)

-       jeżeli mamy do czynienia z artykułem w czasopiśmie najpierw podajemy inicjał imienia, nazwisko autora, tytuł artykułu, a dalej nazwę czasopisma, tom lub rocznik, rok i numer oraz oczywiście stronę (np. M. Chmielewska, Utrata rozumu spowodowana zbyt długim wkuwaniem, w: Prawo Dla Mas w Praktyce, Instytut Nauki nr 9/2008, s. 29.).

-       istnieje tzw. system harwardzki, wtedy odesłania do literatury wykonuje się nie opuszczając tekstu głównego, lecz podając nazwisko autora, rok wydania pracy i numer strony. Pisze się więc np. [Kowalski 2000, s. 45]. Tym sposobem chcąc dowiedzieć się więcej o tej pozycji należy sięgnąć do zamieszczonej na końcu pracy bibliografii, gdzie pod nazwiskiem Kowalski znajdziemy tytuły prac ułożone według dat wydania, z podaniem daty wydania na początku – w punkcie oznaczonym jako [2000] będzie podany pełny adres bibliograficzny pracy, o którą chodzi. W przypadku, gdy autor popełnił kilka prac w tym samym roku należy wskazać przypisem tę jedną konkretną opatrując ją literką (przykładowo [Kowalski 2000a, s.14], [Kowalski 2000b, s.234]). Jeżeli pozycja, którą przywołujemy, ma kilku autorów, ale nie więcej niż trzech, podajemy wszystkie nazwiska. Jeżeli autorów jest więcej, radzimy sobie następująco: [Kowalski i in., 2000, s. 23-25].

Przypis do danych zawartych na stronie internetowej powinien zawierać, oprócz identyfikacji strony WWW, dane jej autora i datę publikacji (dostępu) na stronie WWW. W ekstremalnym przypadku promotor może poprosić by przypis przybrał formę np. R. Stasiak, 1999, Tytuł strony, w: http://www.findarticles.com/cf_0/m0SO/4 (odczytano: 21.10.2009).

Do ukazania kolejnych odniesień do bibliografii stosujemy przypisy dolne według wymienionych wyżej dopuszczalnych sposobów formatowania. Jeżeli daną pozycję przywołujemy powtórnie to stosujemy zapis:

Op. cit. + przecinek + numer strony (np. J. Nowak, op. cit., s. 23.).

Jeżeli w danej pracy autor reprezentowany jest przez więcej niż jedno dzieło należy podać jeszcze tytuł książki (J. Nowak, Sytuacja krytyczna…, s.26.).

Jeżeli w pracy znajdują się tabele (nie tablice – tablice są w szkole na ścianie) i rysunki to oddzielamy je jednowierszowym odstępem od tekstu. Należy pamiętać o tym, że każdy obiekt tego typ powinien kolejną numerację (w obrębie pracy np. zapis rys. 2.10 oznacza 10 rysunek w drugim rozdziale pracy), tytuł (umieszczony nad tablicą i wykresem) i źródło danych, umieszczone pod tabelą (wykresem) – np.:

 

 

Rys. 1. Charakterystyka XYZ.

Źródło: W. Nowak, Zarządzanie zasobami ludzkimi, Wydawnictwo Krzak, Kraków 2007, s.XYZ.

 

Cytaty umieszczamy w cudzysłowie, opatrując je odpowiednim przypisem. Cytaty dłuższe niż 40-50 słów należy oddzielić od tekstu jednowierszowym odstępem oraz zapisać czcionką 10 pkt.